Đêm muộn, trận đấu vừa kết thúc, máy quay lia vào đường hầm hoặc khu phục hồi và bạn thấy vài cầu thủ ngồi co ro trong thùng nước lạnh với vẻ mặt nhăn nhó. Đó là chi tiết bên lề mà khán giả như mình hay lướt qua, nhưng nó phản ánh một phần công việc vô hình của bóng đá chuyên nghiệp: hồi phục để còn đá trận kế tiếp.
Lịch Ngoại hạng Anh dày, thêm cúp quốc nội và cúp châu Âu, nên chuyện cơ bắp có kịp lại sức hay không quan trọng chẳng kém chiến thuật.
Ngâm nước đá là phương pháp phục hồi quen thuộc
Sau các trận cường độ cao, nhiều cầu thủ chọn ngâm mình trong nước đá như một bước phục hồi phổ biến. Theo nguồn tham khảo, phương pháp này được cho là mang lại một số lợi ích cho cơ thể, dù mức độ vẫn còn bàn cãi như phần dưới sẽ nói.
Nó cũng không phải trò riêng của giới bóng đá. Các vận động viên ở nhiều môn khác cũng làm tương tự, nên khi thấy cảnh này ở khu vực khởi động hay phòng thay đồ thì đó là chuyện bình thường.
Bắt đầu từ một phản xạ rất đời thường
Ai từng vấp ngã hay bị bầm tím đều biết việc đầu tiên là lấy đá lạnh chườm lên chỗ đau để giảm sưng. Chườm lạnh ngay từ đầu được xem là cách hiệu quả cho những tổn thương nhỏ.
Ngâm nước đá có thể coi là phiên bản mở rộng của thói quen đó: thay vì chườm một điểm, cầu thủ cho cả chân hoặc cả người tiếp xúc với nhiệt độ thấp. Nhờ vậy khu vực cơ bị vận động nhiều nhất cũng được bao phủ.
Cơ chế được nhắc đến: nhiệt độ, máu và mô cơ
Nguồn tham khảo mô tả phương pháp này như cách chăm sóc nhanh cho vận động viên thông qua ba điểm chính:
- Làm giảm nhiệt độ cơ thể sau khi vận động mạnh.
- Hỗ trợ tăng tuần hoàn máu.
- Giúp giảm sưng tấy ở các mô và cơ bắp.
Một nghiên cứu năm 2013 được báo BBC trích dẫn cho thấy người ngâm chân trong nước đá sau khi chạy dài cảm thấy bớt sưng và nhức rõ hơn so với chân không ngâm. Đây là bằng chứng hay được nhắc khi bàn về chủ đề này, nhưng một nghiên cứu đơn lẻ chưa đủ để khẳng định cho mọi tình huống.
Không chỉ dân thể thao mới ngâm
Ở những vùng khí hậu lạnh, nhiều người dân cũng ngâm mình trong nước đá để rèn luyện sức khỏe và tăng sức đề kháng. Điều đó cho thấy thói quen này có phạm vi rộng hơn sân cỏ rất nhiều, dù mục đích mỗi nhóm khác nhau.
Mặt trái: vì sao vẫn có tranh cãi
Không phải ai cũng ủng hộ. Một số ý kiến cho rằng cách làm này không đem lại tác động tích cực lâu dài với cơ bắp. Họ nhìn nó như biện pháp giảm khó chịu tức thời hơn là cách cải thiện thể trạng bền vững.
Ngoài ra, việc ngâm không thể làm tùy hứng. Cơ thể cần thích nghi dần, cần chuẩn bị kỹ và nên có chuyên gia trị liệu hướng dẫn. Còn một yếu tố rất thực tế: người ngâm phải đủ can đảm chịu cái lạnh buốt, nghe thì đùa nhưng ai thử rồi đều hiểu.
So sánh nhanh ưu điểm và hạn chế
| Khía cạnh | Ý kiến ủng hộ | Ý kiến dè dặt |
|---|---|---|
| Sưng và đau nhức | Giảm rõ hơn theo nghiên cứu được trích dẫn | Chưa đủ để áp dụng cho mọi người |
| Tuần hoàn máu | Được cho là hỗ trợ tăng | Hiệu quả phụ thuộc cách thực hiện |
| Tác động dài hạn lên cơ | Ít được nhắc đến | Bị cho là không có lợi lâu dài |
| Độ an toàn | An toàn nếu có hướng dẫn | Cần thích nghi và chuẩn bị kỹ |
Xem bóng đá mà để ý thêm chi tiết này
Lần sau khi mở trang trực tiếp hoặc kiểm tra lịch thi đấu dày đặc trong tuần, hãy nghĩ tới việc các cầu thủ có bao nhiêu giờ để hồi phục giữa hai trận. Câu hỏi đó giúp bạn đọc nhận định thực tế hơn, nhất là khi một đội đá liên tục vài ngày một trận.
Bạn cũng có thể theo dõi sự biến động của các đội trên bảng xếp hạng và đọc thêm tin bóng đá để hiểu những câu chuyện sau lưng sân cỏ.
Điều rút ra
Ngâm nước đá sau trận có nền tảng từ thói quen chườm lạnh quen thuộc, được nhiều vận động viên áp dụng để giảm sưng đau và hỗ trợ hồi phục. Song đây vẫn là chủ đề có tranh luận, nên làm đúng cách và có người hướng dẫn mới là điều then chốt. Với người chơi phong trào, đừng bắt chước cầu thủ chuyên nghiệp một cách liều lĩnh khi chưa hỏi ý kiến chuyên gia.
Tổng hợp từ các nguồn tham khảo về bóng đá.
